Moim zdaniem sytuacja dla opozycji nie jest zła, bo jak w swoich analizach pokazuje prof. Flis, taki start może być dla opozycji efektywny. Jeżeli wszystkie trzy partie przekroczą próg, a poparcie dla PiS-u nie będzie rosło, to możemy sobie wyobrazić, że te trzy partię utworzą rząd – mówi nam prof. Paweł Kowal z Instytutu Studiów Politycznych PAN. Rozmawiamy o kampanii i wyborach, ale też o wydarzeniach w Białymstoku i LGBT. Pytamy też o loty marszałka Kuchcińskiego i dlaczego prezes był „oburzony”.
Otwarcie na samorządy jest dobrym pomysłem, tym bardziej, że PO opowiada się za wzmocnieniem władzy samorządowej i decentralizacją państwa. Otwarcie list i pozbycie się wrażenia, że są to tylko listy partyjne, jest jak najbardziej pożądane. To może pomóc w mobilizacji elektoratu – mówi w rozmowie z nami dr Robert Sobiech, socjolog, dyrektor Centrum Polityki Publicznej Collegium Civitas. Rozmawiamy o strategi opozycji na wybory i decyzji o starcie w trzech blokach. – Losy opozycji zależą w decydującej mierze od trzech kwestii. Po pierwsze, czy opozycja będzie potrafiła przełamać efekt samospełniającej się przepowiedni o braku szans na zwycięstwo i zmobilizować dużą część Polaków do pójścia do wyborów. Po drugie, czy potrafi zaproponować pewną koordynację programową. Po trzecie, zakładając, że będziemy mieli do czynienia z trzema koalicjami, każda z nich powinna pokazać wyborcy, który z kandydatów reprezentuje inne ugrupowania w danej koalicji – mówi
Po analizie z poziomów obwodów wyborczych będzie można powiedzieć więcej, ale na pewno jest zastanawiające, co się stało z polskim chłopem, który poszedł głosować tak licznie w ostatnich dwóch, trzech godzinach przed zamknięciem lokali. To jest novum i musiały nastąpić jakieś zmiany; być może ambona tak zadziałała, a może jakieś zmiany osobowościowe… W każdym razie sprawie tej należy się wnikliwie przyjrzeć. Na pewno można powiedzieć, że wynik Koalicji Europejskiej przy słabej kampanii i zaniechaniach to wynik rewelacyjnie dobry – mówi w rozmowie z nami prof. Radosław Markowski, dyrektor Centrum Studiów nad Demokracją Uniwersytetu SWPS. Pytamy o nadchodzące wybory i o wyborców. Rozmawiamy też o metodzie D’Hondta i pytamy, jak bloki polityczne przełożą się na mandaty. – Najważniejsze w tych wyborach będzie jednak to, by nie marnować swych głosów na partie, które w parlamencie się nie znajdą. W 2015 roku było to niemal 17 proc. głosów, choć w dwóch poprzednich wyborach wskaźnik ten wynosił zaledwie nieco ponad 4 proc.
Mimo że PO określa się jako partia chadecka, to prezentuje jednak odpowiedzialny liberalizm. Oczywiście to też można pomylić z populizmem, ale ja zakładam odpowiedzialność – mówi nam dr Anna Materska Sosnowska, politolog z Uniwersytetu Warszawskiego. – W moim przekonaniu decyzja PSL o samodzielnym starcie osłabia całą opozycję – podkreśla. – Jestem zwolenniczką szerokiego bloku, bo z drugiej strony mamy też jeden duży blok. I nie chodzi tylko o reprezentację, ale także o strategię wyborczą. Polaryzacja jest bardzo silna i nie ma co temu zaprzeczać. Nie można walczyć tylko o to, żeby PiS nie uzyskał konstytucyjnej większości, bo oni i bez tego robią z konstytucją, co chcą. Trzeba walczyć o zwycięstwo i jest bardzo dużo ważnych kwestii, wokół których warto się jednoczyć – dodaje
Cały czas wszystko wisi na włosku. Trzeba przyznać, że jak się policzy tych, którzy są przeciwko PiS-owi w ostatnich wyborach, czyli zwolenników KE, Wiosny i Lewicy Razem, to ten wynik różni się o pół procenta od wyniku PiS. To są wyrównane siły, a nie Węgry, gdzie jest Fidesz, a potem długo nic – mówi nam prof. Jarosław Flis, politolog z Uniwersytetu Jagiellońskiego. – Założenie, że PiS-owi nic nie szkodzi, jest błędne. Z tym potencjałem i taką opozycją, gdyby sama nie robiła błędów, to by miał 60 proc. poparcia, a nie 40 proc. w sondażach. To demonizowanie przeciwnika utrudnia racjonalne działanie – podkreśla
Wyciągnęliśmy wnioski z wyborów europejskich i wiemy, że koalicja, która pójdzie do wyborów parlamentarnych, musi być spójna programowo. Nie może być łatwym celem do podziałów – mówi nam Sławomir Neumann, szef klubu PO-KO. – Jeżeli ktoś uważa, że kluczowa teraz jest światopoglądowa wojna z Kościołem czy aborcja na życzenie, to się w niej nie znajdzie. To jest zero-jedynkowe równanie – podkreśla.
PSL żyje trochę w matriksie i cały czas uważa, że jest partią chłopską, podczas gdy na wsi PSL od dawna nie odgrywa już żadnej roli. Wcześniej wygryzła ich Samoobrona, a teraz PiS, który ma pozorną ofertę dla rolników w stylu „krowa plus” czy „kura plus”. Rolnicy w to wchodzą, licząc przede wszystkim na 500 Plus. Myślę, że gdyby PSL poszedł samodzielnie, to poniósłby sromotną klęskę – mówi nam dr Mirosław Oczkoś, ekspert od marketingu politycznego. Rozmawiamy o kampanii, analizujemy ostatnie wystąpienie prezesa Kaczyńskiego i próbujemy przewidywać przyszłość. – Pamiętajmy, że Grzegorz Schetyna odniósł sukces, tworząc Koalicję Europejską, i teraz może być zakładnikiem własnego sukcesu, ponieważ gdy koalicja się rozwali, to okaże się, że ten sukces już przeszedł. To może powodować presję, a polityka jak rzeka nie stoi w miejscu, tylko cały czas płynie i tak jak nie da się dwa razy wejść do tej samej rzeki, tak nie da się wprowadzić tego samego rozwiązania politycznego – mówi
Ważą się losy kształtu Koalicji Obywatelskiej. W sobotę 6 lipca PSL podejmie decyzję, czy dołącza do koalicji z PO. – To od delegatów PSL zależy, czy pójdą razem w porozumieniu z Koalicją Obywatelską, czy pójdą sami. Pójście samemu, pójście rozbitej, podzielonej opozycji to przepis na zwycięstwo PiS. Dlatego do wszystkich ludzi dobrej woli, do opozycji demokratycznej apelujemy o współpracę, otwartość i dobrą wole, apelujemy także do PSL – mówił w piątek Grzegorz Schetyna.
Nie rozumiem, dlaczego dominuje tak powszechna krytyka i przekonanie o porażce opozycji. Do jesiennych wyborów może pójść nawet 3-4 miliony ludzi więcej, niż miało miejsce przy i tak dużej frekwencji w wyborach europejskich. To może zdecydowanie odwrócić bieg wydarzeń. Ale siła mechanizmu samospełniającej się przepowiedni jest bardzo duża – mówi nam dr Robert Sobiech, socjolog, dyrektor Centrum Polityki Publicznej Collegium Civitas. – Racjonalna kalkulacja wskazuje, że do wygrania z PiS-em konieczna jest szeroka koalicja z kluczowymi punktami programowymi i nieukrywanie różnic poglądowych – podkreśla
W Polsce demokracja skończy się wtedy, kiedy zostaną zlikwidowane duże prywatne media – mówi w rozmowie z nami dr hab. Paweł Kowal, historyk, publicysta, związany z Polską Akademią Nauk. – Nigdy nie myślałem, że będę uważał, że jedna wielka telewizja, jeden wielki portal, kilka innych i parę gazet będą ostatnimi szańcami demokracji w Polsce. Ale taka jest rzeczywistość – dodaje. – Wynik wyborów europejskich pokazał, że wygrana nie jest niemożliwa. 7 punktów procentowych przewagi to dużo, ale bardzo łatwo wyobrazić sobie sytuację, że PiS dostaje 3 punkty procentowe mniej, a PO 4 punkty procentowe więcej i wtedy opozycja ma wygraną w kieszeni. To nie jest dystans, który dyskwalifikuje. Nie rozumiem, dlaczego po ogłoszeniu wyników po opozycyjnej stronie powiało tak bardzo politycznym pesymizmem. Szczególnie liderzy nie mogą ulegać aż takim emocjom – podkreśla nasz rozmówca
