Dwa światy. Tusk buduje silną wspólnotę, a Nawrocki szczuje na ministra i kaleczy polszczyznę

Zaczął jak prezydent

Trzeba oddać sprawiedliwość: pierwsze minuty były dobre. Nawrocki zaczął od tragedii w Krakowie, podziękował policjantom, strażakom, ratownikom i pielęgniarkom. Mówił o „bohaterach codzienności”. Przez chwilę na placu Piłsudskiego stał prezydent wszystkich Polaków.

Przez chwilę. Bo potem z mównicy zszedł prezydent i wszedł polityk z Nowogrodzkiej.

Szpila wbita przy żołnierzach

Uroczystość, awanse generalskie, odprawa wart. Najbardziej podniosły moment w państwowym kalendarzu. I wtedy pada to zdanie, słowo w słowo: „Wiem, uśmiechając się do pana ministra Domańskiego, że wasza ciężka praca nie ma nic wspólnego z niechlubnymi decyzjami, fatalną sytuacją polskich finansów publicznych i pracą ministra Domańskiego”. A na deser prośba o „lepszą pracę dla Rzeczypospolitej Polskiej”.

Z uśmiechem. Przy mundurach. W dniu, w którym nawet najzagorzalsi przeciwnicy zwykle chowają noże. Prezydent wybrał moment, w którym minister nie mógł odpowiedzieć, i publicznie go upokorzył. Odwagi w tym tyle, co w kopaniu leżącego.

Wypada przypomnieć, kto zostawił te „fatalne finanse”. Nie Domański. Ten sam obóz polityczny, który Nawrockiego na prezydenta wystawił. Władysław Kosiniak-Kamysz od razu stanął w obronie ministra i przypomniał rzecz, o której prezydent zapomniał: to Domański wynegocjował rekordowy budżet na armię. Na tę samą armię, której generałów Nawrocki tego dnia awansował.

Trybunał jak relikwia

Potem Trybunał Konstytucyjny. Prezydent orzekł, że w ostatnich tygodniach „zupełnie pogrzebano prestiż TK”, a naród „zasługuje na wolny Trybunał Konstytucyjny. Wolny od kordonów policji, ale wolny także od polityków”.

Brzmi pięknie. Tylko że to mówi człowiek, który stoi murem za Bogdanem Święczkowskim. Za byłym prokuratorem krajowym Zbigniewa Ziobry, posłem PiS, którego obóz Kaczyńskiego posadził na czele Trybunału. Wolny od polityków? Ręce opadają. W ustach Nawrockiego „wolny Trybunał” znaczy jedno: nietykalny Trybunał, w którym nie wolno ruszyć ludzi PiS. Każde pytanie o status Święczkowskiego urasta tu do rangi zamachu na świętość państwa.

Prestiż TK nie umarł w ostatnich tygodniach. Umarł wtedy, gdy zrobiono z niego przybudówkę partii. Prezydent dobrze wie, kto trzymał łopatę.

Polityka strachu zamiast wspólnoty

Nawrocki dużo mówił o tym, że „nie można dotykać suwerenności”, że elity nie mogą rządzić wbrew narodowi, że konstytucja jest nietykalna. Ten słownik dobrze znamy. To język oblężonej twierdzy, w której za każdym rogiem czai się ktoś, kto chce Polakom coś odebrać. Wróg jest zawsze: rząd, „elity”, ktoś z zewnątrz.

Taka opowieść ma jedną zaletę dla tego, kto ją snuje. Przestraszony obywatel nie zadaje pytań. Szuka obrońcy. I tu prezydent sam się do tej roli zgłasza.

„Pierwsza Dama”, czyli o żonie w trzeciej osobie

A teraz moment, który przejdzie do annałów. Dziękując funkcjonariuszom Krajowej Administracji Skarbowej, prezydent powiedział: „przez wiele lat w tej formacji służyła moja małżonka – Pierwsza Dama”.

Moja małżonka – Pierwsza Dama. Tak mówi się w kronice dworskiej. Normalny człowiek, nawet będąc prezydentem, mówi: moja żona. Marta Nawrocka przez 18 lat uczciwie służyła w Służbie Celno-Skarbowej i to jest powód do dumy. Ale jej mąż nie potrafił o tym powiedzieć po ludzku. Musiał dodać tytuł. Bo w tej opowieści nawet żona jest elementem dekoracji urzędu.

To już nie jest wpadka. To objaw. Kiedy ktoś tytułuje własną rodzinę z mównicy, myśli przede wszystkim o sobie i o swoim miejscu na pomniku.

„Suchać” i „w ksiąsce”

I jeszcze jedno. Kto oglądał transmisję uważnie, ten słyszał. Zamiast „słuchać” padło „suchać”. Zamiast „w książce” było „w ksiąsce”. Drobiazg? Nie u człowieka, który z ust nie wypuszcza słów o tradycji, narodzie i dumie. Patriotyzm zaczyna się od szacunku dla języka. Głowa państwa w najważniejszym przemówieniu roku, czytanym z kartki, powinna mówić polszczyzną bez zarzutu. To nie jest wygórowane oczekiwanie. To elementarz.

Tymczasem w Szczecinie

Donald Tusk tego dnia był w Szczecinie, na chrzcie promu „Bursztyn Unity”. Też zaczął od Krakowa i Ostrowca Świętokrzyskiego. Też dziękował policjantom, wymieniając z nazwiska rannych funkcjonariuszy. Mówił, że wszyscy, bez względu na poglądy, odpowiadamy za to, by Polska była silna, bezpieczna i wolna.

A potem zrobił coś, czego nikt się nie spodziewał. Zwrócił się do prezydenta wprost: „Panie prezydencie, chcę pana zaprosić z małżonką, rodziną, dziećmi do mnie, do domu w Sopocie. Podzielmy się opłatkiem przed Wigilią, porozmawiajmy. (…) Porozmawiajmy jak Polak z Polakiem. Polska jest warta naszej rozmowy”.

Zwróćmy uwagę na słowa. U Tuska: „z małżonką”. Bez tytułów, bez fanfar. Po ludzku. Zaproszenie do domu, nie do pałacu.

Kiedy dotarło do niego, co działo się w Warszawie, premier napisał krótko: „Chociaż w tym jednym dniu mógł próbować Polaków nie dzielić, a łączyć. Szkoda”. Bez inwektyw. Bez rewanżu. Jedno słowo, które mówi wszystko: szkoda.