Apelujemy o zawetowanie nowych ustaw o TK – napisali w liście do prezydenta Andrzeja Dudy byli prezesi Trybunału Konstytucyjnego. Wezwali też środowiska prawnicze do nielegitymizowania działań łamiących konstytucję.
„Z chwilą wejścia w życie nowych ustaw o Trybunale Konstytucyjnym dobiegnie końca ten okres aktywności sądu konstytucyjnego w Rzeczypospolitej, w którym system kontroli konstytucyjności umożliwiał skuteczną obronę zasad demokratycznego państwa prawa i wpływał systematycznie na umocnienie gwarancji praw podstawowych” – głosi oświadczenie, które we wtorek otrzymała PAP. Podpisali je wszyscy prezesi Trybunału Konstytucyjnego po 1989 r: Andrzej Zoll, Marek Safjan, Jerzy Stępień i Bohdan Zdziennicki.
Powodem listu są kolejne nowelizacje ustaw o Trybunale Konstytucyjnym, którymi zajmuje się Sejm. W tym tygodniu dokona drugiego czytania projektu ustawy PiS o organizacji i trybie postępowania przed TK oraz rozpatrzy poprawki Senatu do ustawy o statusie sędziów TK. Możliwe jest też pierwsze czytanie najnowszego projektu PiS – Przepisy wprowadzające obie te ustawy.
„Stwierdzamy z najwyższym niepokojem i zarazem z troską o dalsze losy ustroju demokratycznego Rzeczypospolitej, że trwające od wielu miesięcy działania nakierowane na zdegradowanie roli Trybunału Konstytucyjnego, obniżenie w opinii publicznej jego autorytetu, ograniczenie czy wręcz sparaliżowanie jego działalności – przyniosły dramatyczny skutek polegający na tym, że podstawowy mechanizm gwarancyjny dla funkcjonowania państwa prawa zostanie ostatecznie unicestwiony” – czytamy w liście b. prezesów.
– To musi wywołać nieuchronne pogłębianie się kryzysu konstytucyjnego i destabilizacji państwa prawa. Najbardziej pokrzywdzonymi w tej sytuacji będą obywatele RP, którzy stracą wartość, jaką jest bezpieczeństwo prawne i przewidywalność prawa, a przede wszystkim zostaną pozbawieni gwarancji ochrony praw i wolności, które są ustanowione w konstytucji, w tym także możliwości skutecznego inicjowania skargi konstytucyjnej – piszą byli prezesi i apelują do prezydenta Andrzeja Dudy, by zapobiegł tej sytuacji i zdecydował się na przyjęcie ślubowania od trójki prawidłowo powołanych sędziów TK oraz zawetował ustawy, które mają na celu utrwalenie pozornego funkcjonowania Trybunału Konstytucyjnego oraz utrzymanie stanu niezgodności z konstytucją.
Sędziowie dodali także, że to ostatni moment, w którym można jeszcze uniknąć dramatycznych konsekwencji wynikających z podejmowanych wcześniej działań zmierzających do likwidacji rzeczywistej kontroli konstytucyjności prawa w naszym państwie.
Tymczasem sejmowa komisja sprawiedliwości wniosła o uchwalenie projektu ustawy o organizacji i trybie postępowania przed TK, który zmienia m.in. zasady wyłaniania kandydatów na prezesa TK. W komisji odrzucano poprawki opozycji, która złożyła 11 wniosków mniejszości.
Zdjęcie główne: autor Adrian Grycuk, źródło Wikimedia Commons, licencja Creative Commons.